niedziela, 12 listopada 2017

Bogowie Skandynawii



Cześć!

Nawiązując do ostatnich tematów moich wpisów (Norwegii i Islandii) zapraszam was na wycieczkę po Mitologii Nordyckiej! Jest to mitologia krajów skandynawskich i nordyckich, do których zalicza się Islandię, Norwegię, Szwecję, Finlandię, Danie i Wyspy Owcze. Głównym punktem i początkiem mitologii nordyckiej jest Völuspa czyli opowieść o drzewie życia - Yggdrasil. Drzewo to było 'domem' wszystkich dziewięciu światów. Między światami (po drzewie) poruszał się posłaniec, który przenosił wieści między światami. Posłańcem tym była wiewiórka o imieniu Ratatosk. Centrum nordyckiego kultu była świątynia w Uppsali. Co dziewięć lat w świątyni tej odbywały się pogańskie obrzędy tak zwanego blodfest, czyli "święta krwi", w czasie którego składano ofiary z ludzi w podzięce bogom. Mitologia nordycka, tak jak i grecka, czy rzymska, tłumaczy zjawiska pogodowe, stworzenie świata i inne zjawiska w dzisiejszym świecie.

Dziewięć Światów


  1. Asgard – siedziba Asów 
  2. Wanaheim – siedziba Wanów 
  3. Álfheim – siedziba elfów 
  4. Muspelheim – kraina ognia (zamieszkiwana przez ognistych olbrzymów) 
  5. Helheim – kraina zmarłych, ciemności. Znajduje się w Niflheimie. 
  6. Niflheim - świat lodu, mgły i zimna. 
  7. Svartalfheim – kraina mrocznych elfów (krasnoludów/ karłów) 
  8. Jötunnheim – kraina lodowych olbrzymów. Znajduje się w Niflheimie. 
  9. Midgard – świat środka, kraina ludzi 



Yggradasil
Niflheim, Jötunnheim i Muspelheim tworzyły razem Utgard - świat zewnętrzny. Według mitologii Midgard powstał na styku przeciwstawnych światów wody i ognia. Ogień pochodzi z Muspell a woda z zatrutych rzek Niflhel. Z tego narodził się Ymir, najstarszy przodek Thursów (olbrzymi), groźny ze względu na swoje rozmiary. Uważa się, że jego istnienie stanowi ogromne niebezpieczeństwo. Na szczęście podczas swojego powstawania Ymir zasnął i pozostanie w tym stanie do swojej śmierci. Ymir urodził Thursonów (olbrzymy Szronu) i Asów (bogów). Asowie są z tej samej substancji co Ymir ale są dodatnim biegunem historii. Jego prawnukowie: Odyn, Wili i We zabili Ymira i stworzyli z jego ciała Midgard (Śródziemie). Z mięsa powstała ziemia, z kości – góry, z zębów i szczęk – kamienie i skały, z czaszki – sklepienie nieba. Natomiast z jego resztek stworzyli karłów. Ludzie pojawili się samoistnie i byli bezwolni. Wolę, czucie, ruch i oddech nadają im Odin, Wili i Wi, synowie ojca Asów. Ważną rolę w mitologii nordyckiej odgrywa przepowiednia Norn o Ragnarök, czyli walce na końcu czasów. Według tej przepowiedni ludzie zostają sojusznikami Asów w walce z olbrzymami. Odyn by stawić czoła walce w dniu Ragnarök tworzy Valhallę, miejsce, gdzie polegli wojownicy oddają się ćwiczeniom i niesamowitym biesiadom.

Bogowie

Thor

Azowie (Asowie) – ród dobroczynnych bogów rządzących światem, który pokonał ród Wanów; ich siedzibą był Asgard:
  • Odyn – najwyższy z bogów, władca Walhalli, bóg wojny i wojowników, bóstwo mądrości i poezji (wynalazł runy) 
  • Thor – bóstwo burzy i piorunów, bóg sił witalnych 
  • Tyr – bóg wojny, prawa i sprawiedliwości 
  • Baldur – bóg dobra, piękna, sprawiedliwości i wiosny, syn   Odyna i Frigg 
  • Hajmdal – bóg światła dziennego i tęczy, opiekun bogów,    twórca podziału społecznego wśród ludzi 

Boginie z rodu Azów (Azyny):


  • Frigg – bogini miłości, opiekunka małżeństwa i rodziny, bóstwo płodności i bogactwa, żona Odyna, matka Baldura 
  • Nanna - Bogini reprezentująca dobro,piękno i wiosnę 
  • Sif - Bogini zbóż 

Wanowie – ród bogów usunięty przez Azów, głównie bóstwa wegetacji i płodności:

  • Njörðr – bóstwo pokoju, urodzaju i płodności, opiekun myśliwych i żeglarzy, ojciec Frejra i Frei 
  • Skadi - bogini łowów i gór, żona Njorda 
  • Frejr – bóg płodności, urodzaju i bogactwa, bóstwo pokoju i radości, syn Njörda, brat Frei 
  • Freja – bogini piękna i miłości, bóstwo wegetacji roślin, córka Njörda, siostra Frejra jej poświęcony był piątek 

Inni:
  • Loki – olbrzym, ojciec rodu potworów (między innymi bogini Hel) 
  • Hel - bogini śmierci, władczyni Niflheim 
  • Mimir – bóg mądrości 
  • Urdur – bogini przeznaczenia 
  • Norny – boginie przeznaczenia i losu ludzkiego.
Mitologia nordycka, tak jak prawie każda mitologia, to bardzo zagmatwany temat. W dodatku dziewięć światów nie ułatwia nam poruszania się pomiędzy nimi i znanie wszystkich bogów na pamięć. Oczywistym jest, że łatwiej nam będzie wymienić trzech Bogów Greckich niż trzech Nordyckich. Możliwe, że jest to spowodowane popularnością mitologii greckiej. Na szczęście istnieje wiele źródeł (filmów, książek), które przybliżają nam temat mitologii nordyckiej. Do nich m. in. należy:

  • "Mitologia nordycka" Neil Gaiman (książka) 
  • "Magnus Chase i Bogowie Asgardu" - Rick Riordan (książka) 
  • "Thor: Ragnarok" w reżyserii Taika Waititi (film) 
  • "Amerykańscy Bogowie" Neil Gaiman (książka oraz serial) 
  • "Wikingowie" wyprodukowany przez Michaela Hirsta (serial) 


Wszystkie z powyższych pozycji w prosty sposób obrazują mitologię nordycką. Większość z nich osadzona jest we współczesności, co pozwoli wielu czytelnikom/widzom poznać kulturę Skandynawii.

Do zobaczenia!

Źródła powyższych obrazków: Yggdrasil, Thor




2 komentarze:

Królestwo Szwecji

Witajcie! W kolejnym poście, tak jak obiecałam, poświęcę się krajom skandynawskim. Idąc od zachodniej ku wschodniej części Skandynawii odwi...